OVERIJSSEL - Hoe klonk Nederland toen de nachten nog aardedonker waren? Op zaterdag 24 oktober kunnen bezoekers dat zelf horen tijdens de Nachtdiersymfonie, een audiowandeling bij de Nooterhof in Zwolle met geluiden van onder meer mammoeten, kraanvogels en lynxen, uit een tijd waarin de nacht nog donker was. Dat is in nog geen 150 jaar compleet veranderd: Nederland staat inmiddels wereldwijd in de top van landen met de meeste lichtvervuiling. De Natuur en Milieufederaties (NMF) vragen daar aandacht voor tijdens de Nacht van de Nacht, die zij jaarlijks organiseren.

Nachtdieren hebben duisternis nodig

Nederland staat wereldwijd in de top van landen met de meeste lichtvervuiling* en dat raakt de natuur direct. Meer dan de helft van alle diersoorten is primair nachtactief en heeft duisternis nodig om te kunnen navigeren of jagen. De egelpopulatie daalde dit jaar bijvoorbeeld opnieuw.** Miljarden insecten raken uitgeput door nachtelijk licht, en bij haaien remt kunstlicht de aanmaak van melatonine.*** Geen enkel dier kan zich afsluiten voor kunstlicht.

"Voor egels, insecten en al die andere nachtdieren is duisternis een levensvoorwaarde," zegt Annie van de Pas, directeur-bestuurder van de Natuur en Milieufederaties. "Wij zijn niet tegen licht, maar wel tegen licht dat onnodig aanstaat of verkeerd staat afgesteld. Als iedereen bewuster met licht omgaat, krijgen nachtdieren hun leefgebied terug en herstelt de biodiversiteit stap voor stap."


De oplossing is eenvoudig: doe onnodige lichten uit, gebruik timers, richt armaturen naar beneden en kies warm licht van maximaal 2700 kelvin.

Vijf tijdperken in één wandeling

Duizenden jaren geleden was de nacht aardedonker. In nog geen 150 jaar is dat veranderd. Daarom laten de Natuur en Milieufederaties mensen horen wat de nacht ooit was en wat er mede door kunstlicht verloren is gegaan, met de Nachtdiersymfonie. Een audiowandeling, mede ontwikkeld met KNAW-ecoloog Kamiel Spoelstra, die wandelaars meeneemt door een Nederland van 130.000, 30.000, 1.000, 150 en 25 jaar geleden. Ze horen onbekende mammoetgeluiden, honderdduizenden kraanvogels boven een ijzige steppe, het geschreeuw van een opgejaagde lynx, op locaties waar deze dieren echt hebben geleefd.

"Wanneer kun je geluiden horen van een uitgestorven dier in een nachtelijke omgeving waar ze echt hebben geleefd?", zegt Spoelstra. "Het is belangrijk dat er meer aandacht komt voor de impact van lichtvervuiling op dieren. Het positieve is dat we allemaal kunnen bijdragen aan een betere leefomgeving."

In Overijssel vindt de Nachtdiersymfonie plaats bij de Nooterhof, onderdeel van een groots programma met nachtelijke activiteiten waarmee jong en oud de nacht kan beleven. Lees hier verder een volledig overzicht van het programma.

Praktische informatie:

Tijd: 19.00 tot 22.00 uur
Startlocatie: Goertjesweg 3, 8013 PA Zwolle
Inschrijven: kan ter plekke bij de kraam

Veel bijzondere activiteiten in Overijssel

Naast de Nachtdiersymfonie kunnen bezoekers op zaterdag 24 oktober op allerlei plekken in Salland, Twente en de kop van Overijssel deelnemen aan een enorm gevarieerd aanbod aan activiteiten, zoals:

  • Sterrenwacht Cosmos in Lattrop, bekijk de maan van dichtbij

  • Natuurhus in Almelo, diner bij kaarslicht, fotowedstrijd lichtvervuiling en doe-opdrachten

  • Museum Hengelo, mini-festival met poëzie, muziek en verhalen

  • Kinderboerderij Ommen, zintuigenwandeling, ruik hoor en proef het donker

  • Quintus in Kampen, Festival met kampvuur, concert, dans, braakballen pluizen, silent disco en meer

Een volledig overzicht van alle activiteiten staat op nachtvandenacht.nl.